آشنایی با سامانه های ناوبری هوانوردی VOR: VHF Omni Range

آشنایی با سامانه های ناوبری هوانوردی VOR: VHF Omni Range

قسمت اول

ناوبری هوایی فرایندی است که به کمک آن میتوان مختصات هواپیما را بر روی زمین و یا موقعیت هواپیما را نسبت به محل یا نقاط ویژه ای بر روی زمین معیت و مشخص کرد. یکی از سیستم های ناوبری که ما را برای انجام این مهم یاری می دهد، سیستم ناوبری موسوم به وی او آر VHF Omni Range است. در حال حاضر از دو گونه مختلف سیستم ناوبری VOR بهره جسته می شود. تفاوتهای این دو نوع سیستم، فرکانس حامل فرستنده ایستگاه زمینی، برد و توان خروجی فرستنده ایستگاه زمینی و همچنین کاربری و محل استفاده از آنها است که در جدول زیر نشان داده شده است.

VOR frequency table-1

فرکانسهای عملیاتی سیستم ناوبری VOR بین ۱۰۸ الی ۱۱۸ مگاهرتز در باند VHF و فاصله هر کانال با کانال مجاور ۵۰ کیلوهرتز می باشد. لذا سیستم توانایی انتخاب ۲۰۰ کانال مختلف را دارا می باشد. پس از ارسال امواج توسط فرستنده ایستگاه زمینی و دریافت آنها توسط گیرنده هواپیما، سیستم ناوبری VOR هواپیما جهت مغناطیسی ایستگاه زمینی از هواپیما را بر روی نشانگرهای گوناگونی همانند HSI: Horizontal Situation Indicator ، CDI: Course Deviation Indicator ، RMI: Radio Magnetic Indicator ارائه می دهد. کاربری عملیاتی سیستم ناوبری VOR و چگونگی ارائه موقعیت هواپیما نسبت به ایستگاه زمینی VOR توسط نشاندهنده RMI در شکلهای زیر به تصویر کشیده شده است.

VOR Performance

شیوه های گوناگون تعیین موقعیت هواپیما به کمک سیستم ناوبری VOR

برای بهره جویی از سیستم های ناوبری جهت تعیین موقعیت هواپیما، شیوه های مختلفی بکار گرفته می شود. با در دسترس بودن دو ایستگاه زمینی VOR ، ناوبر یا خلبان قادر است با تعیین و مشخص کردن جهت مغناطیسی هر دو ایستگاه (زاویه های آلفا و بتا) و ترسیم آنها بر روی چارت و یا نقشه های هوانوردی خود، به موقعیت هواپیما پی ببرد.

VOR Performance-2

شیوه دیگر بهره گرفتن همزمان از دو سیستم ناوبری VOR و رادار مسافت یاب DME: Distance measuring Equipment است که در فرودگاهها بصورت یک جفت مستقل از هم ولی مجاور یکدیگر نصب می گردند. سیستم ناوبری VOR جهت مغناطیسی ایستگاه (زاویه آلفا) و سیستم رادار مسافت یاب DME ، مسافت هواپیما از ایستگاه زمینی (فرودگاه) را برای اعضاء گروه پرواز فراهم می آورد، لذا با ترسیم جهت مغناطیسی و مسافت ایستگاه بر روی چارت و یا نقشه های هوانوردی، به موقعیت هواپیما می توانند پی ببرند.

VOR Performance-3

مطلب ادامه دارد.

منبع : برگرفته شده از کتاب سیستم های ارتباطات رادیویی ناوبری و رادار هواپیما تالیف استاد گرامی مهندس محمد رضا اسفندیاری